Janów Podlaski

Historie miejscowowści, miasta, Turystyka wiejska

fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - historyczna miejscowość słynąca obecnie z hodowli koni czystej krwi arabskiej

Prawdziwy rozkwit osadniczy notowany jest okres wczesnego średniowiecza. Związany jest z pojawieniem się na tych ziemiach plemion słowiańskich.
Najwcześniejsze wzmianki historyczne o Janowie Podlaskim pochodzą z 1423 r. Wówczas litewski książę Witold podarował darował wieś Porchów łuckiemu kościołowi katedralnemu. W 1465 Porchów uzyskał prawa miejskie chełmińskie. Od imienia ówczesnego biskupa Jana Łosowicza przyjął nazwę Janów Biskupi. Otrzymał herb z wizerunkiem hostii i kielicha. Janów leżał na trasie Kraków - Wilno, co sprzyjało jemu rozwojowi. Biskupi łuccy posiadali w Janowie dwa kościoły, zamek obronny i okoliczne grunty. W czasie najazdu szwedzkiego w 1656 r. w gruzach legły warowna rezydencja i świątynia. Dopiero w latach 1770-1780 z inicjatywy biskupa Pawła Turskiego w miejscu byłej rezydencji wybudowano późnobarokowy pałac z dwoma pawilonami przy dziedzińcu i otoczono go parkiem w stylu angielskim.

Z Janowem Podlaskim związana jest postać biskupa Adama Naruszewicza, który spędził tu ostatnie lata swego życia. Mieszkał w pałacu biskupim od 1788 r. do śmierci w 1796 r. Tradycja podlaska mówi, iż tu właśnie pisał tezy Konstytucji 3 Maja biskup Naruszewicz.

W 1818 r. utworzono nową diecezję janowską, a Janów stał się siedzibą jej biskupów. Za udział mieszkańców w powstaniu styczniowym w 1864 r. w roku 1867 władze zaborcze skasowały diecezję.
W czasie II wojny światowej zginęła znaczna liczba mieszkańców, głównie Żydów.


Stadnina koni czystej krwi arabskiej

Stadnina koni została założona w 1817 r. a wniosek Rady Administracyjnej Królestwa Kongresowego Polski za zgodą cara Aleksandra I. Była to pierwsza państwowa stadnina na ziemiach polskich. 
Historia stadniny sięga wojen napoleońskich, kiedy to w wyniku wojen zaczęła gwałtownie spadać na ziemiach polskich liczba koni. Stadninę stworzono aby odzyskać traconą powoli pozycje końskiej potęgi.
W latach 30.–40. XIX w. janowska stadnina stała się poważnym ośrodkiem hipologicznym na centralnych ziemiach Polski. Znajdowała się tam także szkoła weterynaryjna oraz szkoła praktyczna hippiki i ujeżdżania.

Do czasu upadku powstania styczniowego, kierownictwo stadniny było w rekach polskich chodowców. Aż do wybuchu I wojny światowej kierowali ją carscy urzędnicy. Właśnie w czasie I wojny światowej, konie ze stadniny w Janowie, zostały ewakuowane w głąb carskiej Rosji i żaden z tych koni do Janowa nie wrócił.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, podjęto decyzje o odbudowaniu hodowli. W Janowie Podlaskim gromadzono wszystkie konie uratowane podczas działań wojennych.

W 1939 r., w czasie II wojny światowej ponad 80% janowskich koni zaginęło. W czasie wojny, hodowla koni była odbudowywana. W 1944 r., okupacyjne władze niemieckie, kiedy armia radziecka dochodziła do Bugu, przeprowadziły ewakuację koni do Niemiec. Po zakończeniu II wojny światowej, w 1946 r. konie z Niemiec wróciły do Polski drogą morską. Ze względu na częściowe zniszczenia budynków w Janowie, konie zostały ulokowane w Posadowie, wówczas w powiecie Nowy Tomyśl, w woj. poznańskim. Do Janowa wróciły jesienią 1950 r. Ogiery rozproszone po innych stadninach wróciły do Janowa dopiero w 1960 r.

Obecnie w stadninie nadal są chowane konie rasy czystej krwi arabskiej i półkrwiarabskiej. Od 1960 r. arabskie konie są sprzedawane za granicę, głównie do Ameryki. Od 1969r. w Janowie Podlaskim odbywają się corocznie aukcję na konie arabskie ze stadniny chowające konie tej rasy tzn.: Janowa Podlaskiego, Michałowa, Kurozwęk i Białki.

 
Janów Podlaski - Zabytkowy budynek CPN / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - Zabytkowy budynek CPN
Janów - Podlaski - Zespół Szkół im. Adama Naruszewicza / fot. Jan Waszczuk
Janów - Podlaski - Zespół Szkół im. Adama Naruszewicza
Janów Podlaski - pomnik żołnierzom 1920 r. / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - pomnik żołnierzom 1920 r.
Janów - Podlaski - pomnik żołnierzom POW / fot. Jan Waszczuk
Janów - Podlaski - pomnik żołnierzom POW
 
Janów Podlaski - pomnik Bojownikom Ruchu Oporu / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - pomnik Bojownikom Ruchu Oporu
Janów Podlaski - Kościół pw. Świętej Trójcy / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - Kościół pw. Świętej Trójcy
Janów Podlaski - Dzwonnica Kościoła pw. Świętej Trójcy / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - Dzwonnica Kościoła pw. Świętej Trójcy
Janów Podlaski - wnętrze Kościoła pw. Świętej Trójcy / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - wnętrze Kościoła pw. Świętej Trójcy
 
Janów Podlaski - wnętrze Kościoła pw. Świętej Trójcy / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - wnętrze Kościoła pw. Świętej Trójcy
Janów Podlaski - Kościół pw. Świętego Jana Chrzciciela / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - Kościół pw. Świętego Jana Chrzciciela
Janów Podlaski - Dzwonnica / fot. Jan Waszczuk
Janów Podlaski - Dzwonnica
 
 
 
powered by inmidia