Kodeń

Kościół, Zabytki

fot. Jan Waszczuk
Kodeń - wieś nad Bugiem, która niegdyś posiadała prawa miejskie, słynie przede wszystkim z kultu jakim otaczany jest cudowny obraz Matki Bożej Kodeńskiej.

Pierwsze wzmianki o Kodniu pochodzą z XVI wieku, jednak już w XV w. w Kodniu istniały młyny wodne, które podobnie jak cała najbliższa okolica była własnością czterech braci Ruszczyców. Pod koniec XV w.  wojewoda trocki, Jan Sapieha nabył Kodeń wraz z przyległościami.

W 1511 roku Jan Sapieha, otrzymał od Zygmunta Starego przywilej założenia miasta Kodeń. On lub jego syn Paweł Sapieha wybudował otoczony murem i wałem zespół zamkowy wraz z kaplicą. Między miastem a wzgórzem zamkowym zbudowano port rzeczny. W 1518 roku powstała tu parafia rzymskokatolicka.

W 1629 r. Książę Mikołaj Sapieha, czwarty w kolejności właściciel Kodnia, rozpoczął budowę murowanej świątyni. W trakcie budowy Mikołaj ciężko zachorował. Budowę świątyni przerwano. Za namową żony, Mikołaj Sapieha udał się do Rzymu na pielgrzymkę, aby tam prosić o łaskę uzdrowienia. Niezwykle hojny Ojciec Święty Urban VIII zaprasza na Mszę św. sprawowaną w prywatnej kaplicy na Watykanie. Mikołaj Sapieha zobaczył wówczas obraz Matki Boskiej Gregoriańskiej lub Guadalupeńskiej. Podczas Eucharystii, sprawowanej przez Urbana VIII przed wizerunkiem Matki Boskiej Gregoriańskiej, doznał łaski całkowitego uzdrowienia. Wówczas Mikołaj Sapieha miał zapragnąć, aby cudowny wizerunek zabrać do budującego się wówczas kościoła w Kodniu. Aby go zdobyć Sapieha uciekł się do czynu niepobożnego i go skradł.

Mikołaj Sapieha z cudownym wizerunkiem Matki Boskiej Gregoriańskiej przybył do Kodnia 15 IX 1631 r. Ze względu, na niedokończoną budowę świątyni, obraz trafił do kaplicy zamkowej pw. Ducha Świętego.
Ojciec Święty Urban VIII  miał ukarać Sapiehę karą ekskomuniki. W Kodniu prowadzone są prace wykończeniowe świątyni. Czuwał nad nimi Jan Cangerle. Nadał on świątyni kształty charakterystyczne dla tzw. renesansu lubelskiego.

W 1636 roku Michał Sapieha udał się do Rzymu. Jej celem miało być zdjęcie kary ekskomuniki. Papież miał cofnąć karę, a obraz został ofiarowany Sapiesze.
Wraz z zoną, za odzyskane zdrowie, składa w ofierze dla wizerunku Matki Boskiej Kodeńskiej: "koronę, berło, słońce, miesiąc, gwiazdy wszystko w złoto, srebro i kamienie misternie oprawione". Sapieha przywiózł z Rzymu także wiele relikwi m. in. głowę św. Feliksa - papieża i męczennika z III w. Przy tej relikwii pielgrzymi otrzymują specjalne błogosławieństwo, upraszając za jego wstawiennictwem łaskę szczęścia w życiu codziennym.

Dopiero w 1709 r. Kościół św. Anny w Kodniu uzyskuje ostateczny kształt. Jan Fryderyk Sapieha ozdabia go parawanową barokową fasadą i wznosi smukłą wieżę. Również w 1709 r. papież Klemens XI wydaje bullę, ustanawiającą Infułację Kodeńską kościoła św. Anny. W 1773 roku, obraz Matki Bożej był koronowany koronami papieskimi. Była to trzecia koronacja, na terenie ówczesnej Polski (po Jasnej Górze i Trokach k. Wilna). Obecnie na obrazie Matki Bożej umieszczone są korony ufundowane przez Diecezję Podlaską w jubileuszowym roku 2000. Ich poświęcenia dokonał bp. Jan Mazur. Korony papieskie zostają zabezpieczone.
Po upadku Powstania Styczniowego w 1864 r., obraz został zabrany przez zaborcę i wywieziony na Jasną Górę. Katolicy kodeńscy obu obrządków nie mieli możliwości korzystania z sakramentów. Dopiero w 1905 r.. po ukazie tolerancyjnym cara, kościół infułacki został zwrócony katolikom obrządku łacińskiego. Do Kodnia przybył kapłan katolicki.

W 1927 r. obraz powrócił z Jasnej Góry do Kodnia. Podróżował m. in. przez Warszawę, gdzie został poddany renowacji, a następnie przez Siedlce, Krzesk, Zbuczyn, Międzyrzec Podlaski, Białą Podlaska, Horbowie i Terespol.

W 1973 r, w 250. rocznicę papieskiej koronacji obrazu Ojciec Święty Paweł VI podnosi świątynię infułacką do godności Kościoła Papieskiego czyli Bazyliki Mniejszej. W 1977 r. - w 50.rocznicę powrotu obrazu Matki Bożej Kodeńskiej do Kodnia, biskup siedlecki ogłosił Rok Maryjny.

 
Kodeń - Bazylika Mniejsza pw. Świętej Anny / fot. Jan Waszczuk
Kodeń - Bazylika Mniejsza pw. Świętej Anny
Kodeń - Bazylika Mniejsza pw. Świętej Anny / fot. Jan Waszczuk
Kodeń - Bazylika Mniejsza pw. Świętej Anny
Kodeń - Bazylika Mniejsza pw. Świętej Anny / fot. Jan Waszczuk
Kodeń - Bazylika Mniejsza pw. Świętej Anny
Kodeń - Ołtarz Główny w Kościele pw. Świętej Anny / fot. Jan Waszczuk
Kodeń - Ołtarz Główny w Kościele pw. Świętej Anny
 
Kodeń - Kościół pw. Świętego Ducha / fot. Jan Waszczuk
Kodeń - Kościół pw. Świętego Ducha
Kodeń - Kościół pw. Świętego Ducha / fot. Jan Waszczuk
Kodeń - Kościół pw. Świętego Ducha
Kodeń - Cerkiew pw. Świętego Ducha / fot. Jan Waszczuk
Kodeń - Cerkiew pw. Świętego Ducha
Kodeń - zabytkowa Brama Unicka - ul. Sławatycka / fot. Jan Waszczuk
Kodeń - zabytkowa Brama Unicka - ul. Sławatycka
 
 
 
powered by inmidia